steen in de vijver punt info
→ KAN DEMOCRATIE ZONDER KUNST?
 
 
Is kunst een voorwaarde voor democratie? Als dat zo is, dan is kunst meer dan een persoonlijke hobby en heeft ze juist daarom een wezenlijk publiek belang. Steen in de vijver wil onderzoeken wat kunst kan bijdragen aan onze hedendaagse samenleving. Deel onze missie, en denk mee!

→ bijdrage@steenindevijver.info

Kunst en Politiek
Amsterdam, 11 september 2014: In de Volkskrant van 8 september, reageert Erik Beenker (oud-hoofd educatie van Boymans) op het jaarlijkse debat over Kunstbeleid tijdens de Kunstmarkt, de zg. Paradisolezing. Hij was het totaal oneens met het beroep dat daar op politici werd gedaan om zich van Thorbecke te distantieren, zich met kunst te gaan bemoeien. Zuinigheid, desinteresse en visieloosheid zijn kenmerkend voor onze politici volgens Joke Hermsen, de schrijfster en filosofe, spreekster op die bijeenkomst. Dat moet vooral zo blijven vindt Beenker en hij illustreert dat met Hitler, Stalin en Mao Tse-Tung die zich profileerden als kunstminnaars en zich heftig met het Kunstbeleid bemoeiden.

Ik was, zoals bijna altijd, aanwezig in Paradiso en vond het voor het eerst een inspirerende bijeenkomst. Nu eens niet de cijfers over de stand van zaken op dit terrein en de bloedeloze, vaak ook dommige, reacties van de Tweede Kamer- woordvoerders daarop, maar stevige opvattingen, niet alleen van Hermsen maar ook van Barbara Visser de voorzitter van de recent opgerichte Academie van Kunsten. Zij maakte nog eens duidelijk dat de grove bezuinigingsingreep mogelijk werd omdat sommige politici het beeld creëerden van kunstenaars die met hun rug naar het publiek gekeerd stonden. Zonder van de kunstenaar, als reactie daarop, te verlangen dat hij met een toverstaf de problemen in de samenleving te lijf te gaan, is het van belang dat naast onderzoek en onderwijs, de dialoog uitgangspunt wordt voor de komende activiteiten van de Academie.

Joke Hermsen benadrukte eveneens de noodzakelijke wisselwerking tussen politiek en kunst, ook omdat ze de vrijheid van de openbare ruimte delen en beide een beeld hebben van de gewenste samenleving. Ze hebben elkaar nodig. Hermsen baseerde zich op Hannah Arendt die benadrukte dat kunst ons leert, ons in anderen te verplaatsen en daarmee de bodem vormt onder de democratie. Een opvatting die door Steen in de Vijver wordt omarmd. De visieloosheid van politici, die Hermsen hekelde, werd in de daaropvolgende discussie bijna schaamteloos gedemonstreerd. En helaas ook bij het Tweede Kamerdebat op 8 september, gewijd aan aantal Cultuuronderwerpen.

De dames en heren betoonden zich tevreden over de veerkracht van de cultuursector na de ingrijpende bezuinigingen. Ook de minister was opgetogen: het bruist in de sector ondanks dat er nog maar 84 van de 172 instellingen door de Overheid worden gefinancierd. Ook volgens de VVD, nu onder leiding van Halbe Zijlstra himself, groeide en bloeide de sector waar misschien meer geld naartoe kan, maar dan van het publiek…

Heeft Beenker dus gelijk? Nee, want dan is het onzinnig dat er Beleid wordt geformuleerd en gefinancierd. Natuurlijk verwachten wij van politici niet dat zij zich inhoudelijk met het aanbod bemoeien. Wel, dat zij weten waarom zo'n aanbod noodzakelijk is, waarom het legitiem is om daarvoor gemeenschapsgeld te gebruiken.

Hedy d’Ancona